Veiligheidsalarm in Wenen: IAEA-baas Grossi onder Iraanse druk!
Wenen verhoogt de bescherming van IAEA-chef Grossi vanwege Iraanse dreigementen; De spanningen tussen Iran en het IAEA lopen op.

Veiligheidsalarm in Wenen: IAEA-baas Grossi onder Iraanse druk!
De veiligheid van Rafael Grossi, de directeur-generaal van de Internationale Organisatie voor Atoomenergie (IAEA), staat momenteel centraal in Wenen. Vanwege bedreigingen uit Iran werd hij onder speciale bescherming geplaatst. Een rapport van Wall Street Journal van 26 augustus 2025 bleek dat een elite-eenheid van de Oostenrijkse veiligheidsautoriteiten verantwoordelijk is voor zijn veiligheid. Deze maatregelen komen in een gespannen internationale context, waarbij de betrekkingen tussen Iran en het IAEA aanzienlijk onder druk staan.
De dreigingssituatie is niet onbelangrijk: de Oostenrijkse geheime dienst heeft informatie ontvangen die wijst op mogelijke gevaren voor Grossi. Volgens hem is het IAEA de belangrijkste speler in de discussie over het nucleaire programma van Iran en loopt daardoor verhoogde risico's. De situatie wordt verder gecompliceerd door de wet die op 2 juli 2025 door de Iraanse president Massoud Peseschkian werd ondertekend en die de samenwerking met het IAEA opschort. Dit besluit heeft verstrekkende gevolgen voor toekomstige inspecties van nucleaire installaties in Iran.
Het einde van de samenwerking met het IAEA
De Iraanse regering dringt erop aan dat toekomstige inspecties van kernenergiefaciliteiten alleen zullen worden toegestaan met goedkeuring van de Hoge Nationale Veiligheidsraad. Deze praktijk is in tegenspraak met de beginselen van het IAEA, die tot doel hebben het veilige en civiele gebruik van kernenergie te bevorderen en militaire toepassingen zoals de Federaal Agentschap voor Burgereducatie uitgelegd.
Als gevolg van deze ontwikkeling trok het IAEA op 4 juli 2025 al zijn inspecteurs uit Iran terug. Op aandringen van de E3-staten – bestaande uit Duitsland, Frankrijk en Groot-Brittannië – werden enkele gesprekken gestart, onder meer in Genève en Teheran, om te onderhandelen over de hervatting van inspecties en diplomatieke stappen. Iran heeft echter duidelijke signalen afgegeven dat het zich aan zijn nieuwe eisen zal houden.
De rol van het nucleaire programma
Maar waarom dringt Iran zo krachtig aan op zijn nucleaire programma? De redenen zijn complex en gaan terug tot het begin van het nucleaire programma in de jaren vijftig. Tegenwoordig is Iran de enige niet-kernwapenstaat die uranium verrijkt tot bijna wapenwaardige niveaus. Ondanks deze vooruitgang is er echter geen betrouwbaar bewijs voor de bouw van een atoombom, wat door veel experts wordt benadrukt. Iran beschikt over ongeveer 400 kilogram hoogverrijkt uranium en veel moderne centrifuges, die het land theoretisch de mogelijkheid bieden om snel een militair nucleair programma te herstarten als de politieke wil er is. Duitse golf.
De aanhoudende spanningen tussen Iran, Israël en de VS zijn de afgelopen maanden geëscaleerd, niet in de laatste plaats door conflicten die uitmondden in een twaalfdaagse oorlog. De politieke retoriek en militaire activiteiten in deze regio lijken de diplomatie aanzienlijk onder druk te zetten en maken de onderhandelingen over het nucleaire programma nog ingewikkelder.
In een tijd waarin de behoefte aan diplomatie en oplossingen urgenter is dan ooit, valt het nog te bezien of het Iraanse leiderschap in staat zal zijn een pad te vinden dat zowel aan zijn eigen veiligheidsbelangen als aan internationale eisen voldoet.