Eenzaamheid na de feestdagen: Herken Blue Monday als stille pandemie!

Eenzaamheid na de feestdagen: Herken Blue Monday als stille pandemie!

18 januari is een bijzondere dag omdat het op de derde maandag van januari valt, beter bekend als Blue Monday. Deze dag staat symbool voor de sombere stemming die veel mensen ervaren na de contemplatieve feestdagen: de vreugde van Kerstmis is voorbij, de kleurrijke lichten zijn uitgenomen en het leven van alledag is teruggekeerd. Experts omschrijven deze dag als de meest deprimerende dag van het jaar, waaronder de Britse psycholoog Cliff Arnall. We worden geconfronteerd met onrealistische verwachtingen die vaak voortvloeien uit de feestdagen.

Maar de uitdagingen gaan veel verder dan persoonlijke teleurstellingen. Gezien de huidige inflatie, de mondiale politieke onzekerheden en het schokkende geweld tegen vrouwen, geïllustreerd door twee vrouwenmoorden in Oostenrijk sinds begin dit jaar, is het geen wonder dat de stemming van veel mensen somber is. Caritas van het aartsbisdom Wenen heeft een bijzonder alarmerende ontwikkeling blootgelegd: voorbij 600.000 mensen Volgens een recent onderzoek voelen mensen zich in Oostenrijk meer dan de helft van de tijd eenzaam. Klaus Schwertner, directeur van Caritas Wenen, beschrijft eenzaamheid als een ‘stille pandemie’ die dringend op de politieke agenda thuishoort.

Eenzaamheid als sociaal fenomeen

Eenzaamheid treft vooral mensen met een laag inkomen, en een alarmerende 17 procent van de respondenten zegt hun sociale contacten te hebben beperkt vanwege de stijgende kosten van levensonderhoud. Schwertner roept op tot meer weerstand tegen deze ontwikkeling. “Sociale cohesie kan alleen versterkt worden door eenzaamheid tegen te gaan”, benadrukt hij. Dit kan worden bereikt door middel van speciale financiering, de benoeming van een regeringscommissaris voor Eenzaamheid en departementoverschrijdende strategieën.

Caritas biedt met zijn chat-netwerk een uitstekende manier om in contact te komen met mensen die vaak niemand hebben om mee te praten. Sinds de start van het project in april 2020 zijn er al ruim 55.000 gesprekken gevoerd. 2024 was een recordjaar met 2.413 oproepen, een stijging van 17 procent ten opzichte van het jaar ervoor. Het is verheugend om te zien dat er momenteel zo’n 4.100 vrijwilligers bij dit project betrokken zijn.

Betrokkenheid van de gemeenschap

De vraag naar initiatieven als het chatnetwerk spreekt voor zich: de behoefte aan mogelijkheden om elkaar te ontmoeten en ideeën uit te wisselen is aanzienlijk toegenomen. Caritas heeft ook meer dan 100 chatbanken en meer dan 40 verwarmingsruimtes opgezet in Wenen en Neder-Oostenrijk. Daarnaast worden innovatieve woonvormen voor 55-plussers getest om tegemoet te komen aan de groeiende behoefte aan sociale netwerken.

Over het geheel genomen is het tijd om het probleem van de eenzaamheid in Oostenrijk serieus te nemen en er actief aan te werken om het te bestrijden. Er is een nationaal actieplan nodig waarin verschillende maatschappelijke actoren betrokken zijn. Deze stille pandemie moet worden bestreden, want alleen door saamhorigheid en solidariteit kunnen we een betere en meer verbonden samenleving creëren die zelfs in moeilijke tijden bij elkaar blijft.